MUDDƏSİR (BÜRÜNÜB SARINAN) SURƏSİ

Məkkədə nazil olmuşdur, əlli altı ayədir.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ

يٰۤاَيُّهَا الْمُدَّثِّرُۙ‏(1)

(1) Ey libasına bürünmüş və ey gecə əbasını başına çəkmiş (və ey nübuvvət libasını canına və kamal libasını ruhuna geyindirən).

قُمْ فَاَنْذِرْۙ‏(2)

(2) Qalx və (ins və cin mükəlləflərini) qorxut!

وَرَبَّكَ فَكَبِّرْۙ‏(3)

(3) Öz Rəbbinə «təkbir» de və (sözlə və əməllə) Onu uca tut!

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْۙ‏(4)

(4) Və libaslarını pak et (bədəninin libasını nəcislərdən və ruhunu haramlardan pak et və zövcələrini küfr və fisqdən paklandır).

وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْۙ‏(5)

(5) Və pislikdən və əzaba səbəb olacaq şeylərdən uzaqlaş.

وَلَا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُۙ‏(6)

(6) Əvəzində daha çoxunu əldə etmək, ya onu öz nəzərində çox hesab etmək üçün bir şey bağışlama! Yaxud etdiyin ibadəti çox hesab etməklə Allaha minnət qoyma!

وَ لِرَبِّكَ فَاصْبِرْؕ‏(7)

(7) Və öz Rəbbin üçün səbr et.

فَاِذَا نُقِرَ فِى النَّاقُوْرِۙ‏(8)

(8) Elə ki, sura üfürülər.

فَذٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَّوْمٌ عَسِيْرٌۙ‏(9)

(9) O gün çətin bir gündür.

عَلَى الْكٰفِرِيْنَ غَيْرُ يَسِيْرٍ‏(10)

(10) Kafirlər üçün asan deyildir.

ذَرْنِىْ وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيْدًا ۙ‏(11)

(11) Məni Öz yaratdığım kimsə ilə tək burax.

وَّجَعَلْتُ لَهٗ مَالًا مَّمْدُوْدًا ۙ‏(12)

(12) Ona bolluca mal-dövlət verdim.

وَّبَنِيْنَ شُهُوْدًا ۙ‏(13)

(13) Və (Məkkədə, ya əyan-əşrafların məclislərində, ya da xidmət göstərməyə) hazır oğullar (verdim).

وَّمَهَّدتُّ لَهٗ تَمْهِيْدًا ۙ‏(14)

(14) Ona artıqlaması ilə (büsatlı cah-cəlal, mal-dövlət və övladlar) verdim.

ثُمَّ يَطْمَعُ اَنْ اَزِيْدَ ۙ‏(15)

(15) Bununla belə (bütün bunları) artırmağıma tamahlanır.

كَلَّا ؕ اِنَّهٗ كَانَ لِاٰيٰتِنَا عَنِيْدًا ؕ‏(16)

(16) Əsla (artırmaram), çünki, o daim Bizim (tovhidimiz və Rəsulumuzun risaləti barədə olan) nişanələrimizə qarşı inad edir.

سَاُرْهِقُهٗ صَعُوْدًا ؕ‏(17)

(17) Tezliklə onu çox məşəqqətli bir yoxuşu çıxmağa vadar edərəm (çətin bir axirət əzabına düçar edərəm).

اِنَّهٗ فَكَّرَ وَقَدَّرَۙ‏(18)

(18) Həqiqətən, o, (Quran barəsində) fikirləşdi, ölçdü-biçdi.

فَقُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَۙ‏(19)

(19) Ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi!

ثُمَّ قُتِلَ كَيْفَ قَدَّرَۙ‏(20)

(20) Yenə də ölüm olsun ona! Necə ölçdü-biçdi?!

ثُمَّ نَظَرَۙ‏(21)

(21) Sonra baxdı.

ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَۙ‏(22)

(22) Bu zaman üz-gözünü turşutdu, qaş-qabağını tökdü.

ثُمَّ اَدْبَرَ وَاسْتَكْبَرَۙ‏(23)

(23) Sonra (Quranın haqq olmasına) arxa çevirdi və təkəbbür göstərdi.

فَقَالَ اِنْ هٰذَاۤ اِلَّا سِحْرٌ يُّؤْثَرُۙ‏(24)

(24) Və dedi: «Bu, yalnız (keçmiş cadugərlərdən) gəlib çatan bir cadudan savayı bir şey deyildir».

اِنْ هٰذَاۤ اِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِؕ‏(25)

(25) «Bu, bəşər kəlamından başqa bir şey deyildir».

سَاُصْلِيْهِ سَقَرَ‏(26)

(26) Tezliklə onu Səqərə atacağam və yandıracağam.

وَمَاۤ اَدْرٰٮكَ مَا سَقَرُؕ‏(27)

(27) Və sən nə bilirsən ki, Səqər nədir!

لَا تُبْقِىْ وَ لَا تَذَرُ‌ۚ‏(28)

(28) (Elə bir Cəhənnəmdir ki,) nə (yandırmamış bir şeyi) qoyar qalsın, nə də (lap dərinliyinə kimi nüfuz etməyincə) buraxar, (yaxud məhv edildikdən sonra yenidən qaytarılar, yenə də yandırar).

لَوَّاحَةٌ لِّلْبَشَرِ‌ۖ‌ۚ‏(29)

(29) (O gün) insanlar üçün aşkardır, bədənin dərisini yandıran və qaraldandır.

عَلَيْهَا تِسْعَةَ عَشَرَؕ‏(30)

(30) Onun üstündə on doqquz (nəfər, ya dəstə gözətçi) qoyulub.

وَمَا جَعَلْنَاۤ اَصْحٰبَ النَّارِ اِلَّا مَلٰٓئِكَةً‌ وَّمَا جَعَلْنَا عِدَّتَهُمْ اِلَّا فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۙ لِيَسْتَيْقِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ وَيَزْدَادَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْۤا اِيْمَانًا‌ وَّلَا يَرْتَابَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ‌ۙ وَلِيَقُوْلَ الَّذِيْنَ فِىْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْكٰفِرُوْنَ مَاذَاۤ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ‌ؕ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ يَّشَآءُ وَيَهْدِىْ مَنْ يَّشَآءُ ‌ؕ وَمَا يَعْلَمُ جُنُوْدَ رَبِّكَ اِلَّا هُوَ ‌ؕ وَمَا هِىَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْبَشَرِ‏(31)

(31) Və Biz (Cəhənnəm) odun(un) məmurlarını yalnız mələklərdən etdik. Biz onların sayını ancaq kafirlərin imtahana çəkilməsi üçün (on doqquz) etdik ki, özlərinə kitab verilmiş kəslər (yəhudilər və məsihilər Quranın öz kitabları ilə uyğun gəlməsini görüb) yəqinlik hasil etsin, möminlərin imanı daha da artsın, kitab əhli və möminlər şəkk - şübhə etməsinlər, digər tərəfdən də qəlblərində (şəkk) xəstəliyi olanlar və bir də kafirlər desinlər: «Allah bu məsəllə (Cəhənnəm məmurlarının sayını deməklə) nə demək istəmişdir? (Heç ola bilərmi ki, yalnız on doqquz nəfər Cəhənnəmin saysız-hesabsız əhlinin yerləşdiyi geniş bir mühiti idarə etsin?!) Beləcə Allah istədiyi kəsi (dəlil-sübutların təqdim edilib tamamlanmasından və onun qəbul etməməsindən sonra) azğınlıqda buraxar və istədiyi kəsi də (dini qəbul etdikdən sonra başqa kamallara doğru) hidayət edər. Rəbbinin ordularını(n sayını) Özündən başqa heç kim bilməz. Bu (Quran ayələri) bəşər üçün yalnız bir xatırlatma (öyüd-nəsihət) vasitəsidir.

كَلَّا وَالْقَمَرِۙ‏(32)

(32) Belə deyildir (Onların zənn etdikləri kimi deyil. Onlar Quran və Cəhənnəmi yalan zənn edirlər). And olsun aya,

وَالَّيْلِ اِذْ اَدْبَرَۙ‏(33)

(33) And olsun qayıdıb getməkdə olan gecəyə,

وَالصُّبْحِ اِذَاۤ اَسْفَرَۙ‏(34)

(34) Və and olsun işıqlanmaqda olan (səhərə) ki,

اِنَّهَا لَاِحْدَى الْكُبَرِۙ‏(35)

(35) Həqiqətən, bu (Quran ayələri, yaxud bu Cəhənnəm) (Allahın lütfünün və qəzəbinin) ən böyük (nişanə)lər(in)dən biridir.

نَذِيْرًا لِّلْبَشَرِۙ‏(36)

(36) Bəşər üçün bir qorxuducudur.

لِمَنْ شَآءَ مِنْكُمْ اَنْ يَّتَقَدَّمَ اَوْ يَتَاَخَّرَؕ‏(37)

(37) Sizdən (iman və əməl vasitəsilə) irəli getmək, yaxud (küfr və üsyan vasitəsilə) geri qalmaq istəyən hər bir kəs üçün.

كُلُّ نَفْسٍ ۢ بِمَا كَسَبَتْ رَهِيْنَةٌ ۙ‏(38)

(38) Hər kəs öz əməlinin girovundadır (hər bir kəs yerinə yetirilməli olduğu vaciblərin və etdiyi haramların müqabilində girovdur. Vacibatları yerinə yetirdikdən və günahları yuduqdan sonra azadlığa buraxılar),

اِلَّاۤ اَصْحٰبَ الْيَمِيْنِۛ ؕ‏(39)

(39) «Əshabi-yəmin»dən (girovdan azad olmuş əməl dəftəri sağ əlinə verilmiş salehlərdən) başqa.

فِىْ جَنّٰتٍ ۛ يَتَسَآءَلُوْنَۙ‏(40)

(40) Onlar cənnətlərdə və bağlar içində olarlar; bir-birlərindən soruşarlar,

عَنِ الْمُجْرِمِيْنَۙ‏(41)

(41) Günahkarların halını;

مَا سَلَكَكُمْ فِىْ سَقَرَ‏(42)

(42) (Onlara üz tutaraq soruşarlar:) «Sizi Cəhənnəmə daxil edən nədir?»

قَالُوْا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّيْنَۙ‏(43)

(43) Deyərlər: «Biz namaz qılanlardan deyildik.

وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِيْنَۙ‏(44)

(44) Fəqirə və yoxsula təam verməzdik.

وَكُنَّا نَخُوْضُ مَعَ الْخَآئِضِيْنَۙ‏(45)

(45) Batil əhli ilə birlikdə (bihudə işlərə və söhbətlərə) dalardıq.

وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّيْنِۙ‏(46)

(46) Cəza gününü təkzib və inkar edərdik.

حَتّٰٓى اَتٰٮنَا الْيَقِيْنُؕ‏(47)

(47) Ölüm bizi yaxalayana qədər».

فَمَا تَنْفَعُهُمْ شَفَاعَةُ الشّٰفِعِيْنَؕ‏(48)

(48) Şəfaət edənlərin şəfaəti onlara heç bir fayda verməyəcəkdir.

فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْرِضِيْنَۙ‏(49)

(49) Onlara nə olub ki, öyüd-nəsihətdən üz döndərirlər?!

كَاَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنْفِرَةٌ ۙ‏(50)

(50) Onlar sanki, hürkmüş vəhşi eşşəkdirlər,

فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍ ؕ‏(51)

(51) (Elə eşşəklər ki,) Ovçunun (ya şirin) çəngindən qaçırlar.

بَلْ يُرِيْدُ كُلُّ امْرِىٴٍ مِّنْهُمْ اَنْ يُّؤْتٰى صُحُفًا مُّنَشَّرَةً ۙ‏(52)

(52) (Onların işləri yalnız üz döndərmək deyildir,) əslində onların hər biri istəyir ki, (Allah tərəfindən) ona açıq məktublar verilsin (ki; «Bu Peyğəmbəri qəbul et»).

كَلَّا ‌ؕ بَلْ لَّا يَخَافُوْنَ الْاٰخِرَةَ ؕ‏(53)

(53) Belə deyil (qəbul etməmələrinin səbəbi məktubun gəlməməsi deyil), əslində onlar axirətdən qorxmurlar.

كَلَّاۤ اِنَّهٗ تَذْكِرَةٌ‌ ۚ‏(54)

(54) Belə deyil (onların söylədikləri kimi deyil, əslində) bu (Quran) öyüd-nəsihət və xatırlatma vasitəsidir.

فَمَنْ شَآءَ ذَكَرَهٗ ؕ‏(55)

(55) Belə ki, kim istəsə onu xatırlaya (və ona əməl etməklə kamala çata) bilər.

وَمَا يَذْكُرُوْنَ اِلَّاۤ اَنْ يَّشَآءَ اللّٰهُ‌ ؕ هُوَ اَهْلُ التَّقْوٰى وَاَهْلُ الْمَغْفِرَةِ‏(56)

(56) Və Allah istəməyincə onlar xatırlaya bilməzlər (çünki onların ixtiyari iradələri, istəkləri də əməlləri kimi Allahın yaradılış iradəsinə bağlıdır. O, istəməzsə, baş verməz). O, qorxub çəkinməyə də, bağışlamağa da layiqdir.