NAZİAT (CAN ALANLAR) SURƏSİ

Məkkədə nazil olmuşdur, qırx altı ayədir.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ

وَالنّٰزِعٰتِ غَرْقًا ۙ‏(1)

(1) And olsun kafirlərin canlarını şiddətlə (bədənlərindən) çəkib çıxaran mələklərə,

وَّالنّٰشِطٰتِ نَشْطًا ۙ‏(2)

(2) (And olsun) möminlərin canlarını yumşaqlıqla və rahatlıqla alan mələklərə və şərqdən aramla çıxan (və qərb tərəfə gedən) ulduzlara,

وَّالسّٰبِحٰتِ سَبْحًا ۙ‏(3)

(3) (And olsun) insanların ruhlarını aldıqdan sonra sürətlə Bərzəx Cənnətinə, ya Cəhənnəminə aparan mələklərə,

فَالسّٰبِقٰتِ سَبْقًا ۙ‏(4)

(4) (And olsun) Allahın əmrlərini yerinə yetirməkdə bir-birlərini ötən mələklərə və (and olsun) haqq yolunda döyüşənlərin bir-birlərini qabaqlayan atlarına,

فَالْمُدَبِّرٰتِ اَمْرًا‌ ۘ‏(5)

(5) (And olsun) dünyanın işlərini idarə edən mələklərə (aləm onların Allah iradəsinin inikası olan iradələri ilə idarə olunar). (Bu beş andda məqsəd budur ki, siz hamınız diriləcəksiniz).

يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ ۙ‏(6)

(6) O gün o titrədən (surun birinci dəfə üfürülməsi bütün kainatı) şiddətlə titrədəcək (sükunət halında olan cisimlərin hamısı titrəyəcək və bütün canlılar öləcəklər).

تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ ؕ‏(7)

(7) Başqa bir titrədən (surun ikinci dəfə üfürülüşü) onun ardınca (Allahdan başqa heç kimin bilmədiyi bir fasilə ilə) gələcəkdir (və bütün ölüləri dirildəcəkdir).

قُلُوْبٌ يَّوْمَئِذٍ وَّاجِفَةٌ ۙ‏(8)

(8) O gün ürəklər bərk iztirab və qorxu (içində) olar.

اَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ‌ ۘ‏(9)

(9) Gözləri zəlilcəsinə yerə dikilər.

يَقُوْلُوْنَ ءَاِنَّا لَمَرْدُوْدُوْنَ فِى الْحَافِرَةِ ؕ‏(10)

(10) (O kəslər ki, bu gün) deyirlər: «Məgər biz (öldükdən sonra yenidən həyatımızın) əvvəl(ində)ki vəziyyətimizə qaytarılacagıq?!»

ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا نَّخِرَةً ؕ‏(11)

(11) «(Özü də) çürümüş parça-parça sümüklər olduğumuz zamanmı?!»

قَالُوْا تِلْكَ اِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ‌ ۘ‏(12)

(12) (Onlar) deyirlər: «Elə isə bu, ziyanlı bir dönüşdür!»

فَاِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَّاحِدَةٌ ۙ‏(13)

(13) Həqiqətən, o (dönüş) yalnız bir nə’rə(nin surun ikinci dəfə üfürülməsilə)dir.

فَاِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ ؕ‏(14)

(14) Qəfildən onların hamısı dümdüz, boş bir yerdə olacaqlar.

هَلْ اَتٰٮكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى‌ۘ‏(15)

(15) Musanın hekayəti sənə gəlib çatdımı?

اِذْ نَادٰٮهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى‌ۚ‏(16)

(16) O zaman ki, Rəbbi onu müqəddəs «Tuva» vadisində səslədi:

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ۖ‏(17)

(17) «Fironun yanına get! Çünki o tüğyan etmişdir».

فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰى ۙ‏(18)

(18) Və de: «(Küfr və tüğyandan) təmizlənmək istəyirsənmi?

وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰى‌ۚ‏(19)

(19) Səni Rəbbinə tərəf hidayət edimmi ki, Ondan qorxasan?»

فَاَرٰٮهُ الْاٰيَةَ الْكُبْرٰى ۖ‏(20)

(20) Beləliklə, (tovhid və öz peyğəmbərliyi barədə olan) o çox böyük nişanəni (müxtəlif hallara düşən əsanı) ona göstərdi.

فَكَذَّبَ وَعَصٰى ۖ‏(21)

(21) O, (isə) təkzib etdi və asi oldu.

ثُمَّ اَدْبَرَ يَسْعٰىۖ‏(22)

(22) Sonra arxa çevirdi, (Musanın əleyhinə) çalışdı.

فَحَشَرَ فَنَادٰىۖ‏(23)

(23) O, (öz qövmünü) topladı, və (onlara) xitab edib

فَقَالَ اَنَا رَبُّكُمُ الْاَعْلٰى ۖ‏(24)

(24) Dedi: «Mən sizin ən uca rəbbinizəm». (Mal-dövlət xərclədiyinə və camaatın işlərini idarə etdiyinə görə özünü bütlərdən və onların digər ərbablarından üstün bir rəbb hesab edirdi).

فَاَخَذَهُ اللّٰهُ نَڪَالَ الْاٰخِرَةِ وَالْاُوْلٰى ؕ‏(25)

(25) Beləliklə, Allah onu əvvəlinci və axırıncı küfrlü sözlərinin cəzası olaraq yaxaladı. Axirətin və dünyanın ibrətamiz əzabına giriftar etdi (Dəstəsi ilə birlikdə suda qərq edilməsi onun dünya əzabı, gecə-gündüz Bərzəx odunda yandırılması isə onun axirət əzabıdır.).

اِنَّ فِىْ ذٰلِكَ لَعِبْرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰىؕ‏(26)

(26) Şübhəsiz, bunda (bu hadisədə) (Allahdan) qorxan bir kəs üçün ibrət vardır.

ءَاَنْتُمْ اَشَدُّ خَلْقًا اَمِ السَّمَآءُ‌ ؕ بَنٰٮهَا‏(27)

(27) (Ölümdən sonra) sizi yaratmaq daha çətindir, yaxud göy(ü yaratmaq) ki,(Allah) onu yaratdı?

رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوَّٮهَا ۙ‏(28)

(28) Tavanını ucaltdı və (yaradılışını, zatının mahiyyəti, planetləri və onların düz və dairəvi hərəkətləri baxımından) nizama saldı.

وَ اَغْطَشَ لَيْلَهَا وَاَخْرَجَ ضُحٰٮهَا‏(29)

(29) Gecəsini qaranlıq və gündüzünü də aşkar etdi.

وَالْاَرْضَ بَعْدَ ذٰلِكَ دَحٰٮهَا ؕ‏(30)

(30) Və bundan sonra yeri döşədi və hamarladı və (onu öz oxunun ətrafında hərəkətə və günəş ətrafında hərəkətə gətirdi) fırlatdı.

اَخْرَجَ مِنْهَا مَآءَهَا وَمَرْعٰٮهَا‏(31)

(31) Onun daxilindəki sularını, otlaqlarını və bitkilərini çıxartdı.

وَالْجِبَالَ اَرْسٰٮهَا ۙ‏(32)

(32) Dağları (yer üzərində) sabit və möhkəm etdi ki,

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْؕ‏(33)

(33) (Bütün bunlar) sizin və heyvanlarınızın (dünyada) bəhrələnməsi üçündür.

فَاِذَا جَآءَتِ الطَّآمَّةُ الْكُبْرٰى ۖ‏(34)

(34) O çox böyük bəla (Qiyamət) yetişdikdə,

يَوْمَ يَتَذَكَّرُ الْاِنْسَانُ مَا سَعٰىۙ‏(35)

(35) O gün insan səy ilə etdiyi işləri (şəxsi əməl dəftəri və ümumi Lövhi-Məhfuz vasitəsilə) yadına salacaqdır,

وَبُرِّزَتِ الْجَحِيْمُ لِمَنْ يَّرٰى‏(36)

(36) Cəhənnəm hər bir görənə (kor surətdə həşr olunmayana) aşkar olacaqdır.

فَاَمَّا مَنْ طَغٰىۙ‏(37)

(37) Amma kim (dünyada) tüğyan etmişsə,

وَاٰثَرَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۙ‏(38)

(38) Və dünya həyatını (axirətdən) üstün tutmuşsa,

فَاِنَّ الْجَحِيْمَ هِىَ الْمَاْوٰىؕ‏(39)

(39) Şübhəsiz, onun yeri Cəhənnəmdir!

وَاَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهٖ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوٰىۙ‏(40)

(40) Amma kim öz Rəbbinin məqamından, Onun hüzurunda durmaqdan qorxub və nəfsini həvayi-həvəsdən saxlamışsa,

فَاِنَّ الْجَنَّةَ هِىَ الْمَاْوٰىؕ‏(41)

(41) Şübhəsiz, onun yeri Cənnətdir. (Bu beş ayə 34-cü ayəyə cavabdır).

يَسْئَلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰٮهَا ؕ‏(42)

(42) Daim səndən Qiyamətin nə vaxt qopacağı barəsində soruşarlar.

فِيْمَ اَنْتَ مِنْ ذِكْرٰٮهَاؕ‏(43)

(43) Sən onu (onun vaxtını) nə bilirsən?

اِلٰى رَبِّكَ مُنْتَهٰٮهَاؕ‏(44)

(44) Onun sonu sənin Rəbbinə tərəfdir (Onun həqiqətinə, necəliyinə və zamanına dair elm Ona məxsusdur).

اِنَّمَاۤ اَنْتَ مُنْذِرُ مَنْ يَّخْشٰٮهَاؕ‏(45)

(45) Həqiqətən, sən ancaq ondan (Qiyamətdən) qorxanları çəkindirənsən. (Etiqad bəsləməyə vadar edən və qarşı çıxanlara cəza verən deyilsən).

كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوْۤا اِلَّا عَشِيَّةً اَوْ ضُحٰٮهَا‏(46)

(46) Onlar Qiyaməti gördükləri gün (belə güman edəcəklər ki, dünyada, yaxud bütün Bərzəx aləmi boyunca) elə bil yalnız bir axşam, yaxud bir səhərdən artıq qalmamışlar. (Axirət aləminin əbədiyyətinin müqabilində nəzərlərinə belə gələcəkdir).