QİYAMƏT SURƏSİ

Məkkədə nazil olmuşdur, qırx ayədir.

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ

لَاۤ اُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيٰمَةِۙ‏(1)

(1) And içirəm Qiyamət gününə.

وَلَاۤ اُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِؕ‏(2)

(2) Və and içirəm özünü məzəmmət edən nəfsə (möminin nəfsinə və Allaha asi olduğu üçün özünü məzəmmət edən ayıq vicdanına and olsun ki, Qiyamət haqdır).

اَيَحْسَبُ الْاِنْسَانُ اَلَّنْ نَّجْمَعَ عِظَامَهٗؕ‏(3)

(3) Yoxsa insan belə güman edir ki, Biz əsla onun sümüklərini (öldükdən sonra torpaqların arasından) bir yerə yığa bilməyəcəyik?

بَلٰى قٰدِرِيْنَ عَلٰٓى اَنْ نُّسَوِّىَ بَنَانَهٗ‏(4)

(4) Bəli (bir yerə yığacağıq), hələ bir (üstəlik) onun barmaqlarının ucunu da əvvəldə olduğu kimi sirli xətlərlə düzəltməyə qadirik.

بَلْ يُرِيْدُ الْاِنْسَانُ لِيَفْجُرَ اَمَامَهٗ‌ۚ‏(5)

(5) (Onun inkar etməyi yalnız Qiyamət barəsində şəkk etdiyinə görə deyildir) əslində insan istəyir ki, (ömrü) irəlilədikcə günah etsin.

يَسْئَلُ اَيَّانَ يَوْمُ الْقِيٰمَةِؕ‏(6)

(6) Soruşur ki: «Qiyamət günü nə vaxtdır?»

فَاِذَا بَرِقَ الْبَصَرُۙ‏(7)

(7) Göz (ölümün çətinliyindən, yaxud da Məhşərin dəhşətindən) donub qalacağı və bərələcəyi;

وَخَسَفَ الْقَمَرُۙ‏(8)

(8) Ayın nurunun sönəcəyi;

وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُۙ‏(9)

(9) Və günəşlə ayın (nurun yox olmasında, yaxud yerə və ya kainata yaxınlıqda) birləşəcəyi zaman.

يَقُوْلُ الْاِنْسَانُ يَوْمَئِذٍ اَيْنَ الْمَفَرُّ‌ ۚ‏(10)

(10) Məhz o gün insan: «Qaçıb qurtulmaq üçün yer haradadır?» – deyəcəkdir.

كَلَّا لَا وَزَرَؕ‏(11)

(11) Xeyr, (o gün) heç bir sığınacaq yeri olmayacaq.

اِلٰى رَبِّكَ يَوْمَئِذِ ۟الْمُسْتَقَرُّ ؕ‏(12)

(12) O gün (bütün varlıqların yaradılışın əvvəlindən üz tutduqları) son qərargah yalnız sənin Rəbbinin tərəfinədir (dərəcələrinin müxtəlifliyinə uyğun olaraq Cənnətdə, yaxud Cəhənnəmdə əbədi yerləşərlər).

يُنَبَّؤُا الْاِنْسَانُ يَوْمَئِذٍۢ بِمَا قَدَّمَ وَاَخَّرَؕ‏(13)

(13) O gün insana öncədən göndərdiyi (dünyada etdiyi) və təxirə saldığı (etmədiyi) şeyi (yaxud dünyada etdiyi xeyir və şər işləri və ya özündən sonra adət kimi qoyub getdiyi yaxşı və pis işlər barəsində) xəbər veriləcəkdir.

بَلِ الْاِنْسَانُ عَلٰى نَفْسِهٖ بَصِيْرَةٌ ۙ‏(14)

(14) (Xəbər verməyə heç ehtiyac da yoxdur,) əslində insan öz nəfsini görəndir.

وَّلَوْ اَلْقٰى مَعَاذِيْرَهٗؕ‏(15)

(15) Baxmayaraq ki, (zahirdə) hər cür üzrxahlıq edər.

لَا تُحَرِّكْ بِهٖ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهٖؕ‏(16)

(16) (Quran nazil olan zaman) onu oxumağa tələsərək dilini onunla birgə hərəkət etdirmə (vəhy tamam olmamışdan öncə oxumağa başlama, yaxud sənin qəlbində əmanət olaraq qoyduğumuz Quranın məcmuəsindən surələri, ya ayələri, ümumiyyətlə heç nəyi – vaxtı yetişməzdən öncə – dilinə gətirmə).

اِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهٗ وَقُرْاٰنَهٗۚ ۖ‏(17)

(17) Şübhəsiz, onu (sənin qəlbində) cəm etmək, onu (sənə) oxumaq (və sənin camaata oxumağın) Bizim öhdəmizdədir.

فَاِذَا قَرَاْنٰهُ فَاتَّبِعْ قُرْاٰنَهٗ‌ۚ‏(18)

(18) Onu oxuduğumuz zaman onun oxunuşuna tabe ol.

ثُمَّ اِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهٗؕ‏(19)

(19) Sonra onu(n həqiqətlərini və sirlərini) bəyan etmək də Bizim öhdəmizdədir.

كَلَّا بَلْ تُحِبُّوْنَ الْعَاجِلَةَ ۙ‏(20)

(20) Belə deyildir (axirəti inkar etməyiniz ona şəkk etdiyinizə görə deyil,) əslində siz bu tez keçib-gedən dünyanı sevirsiniz.

وَتَذَرُوْنَ الْاٰخِرَةَ ؕ‏(21)

(21) Və axirəti buraxırsınız.

وُجُوْهٌ يَّوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ ۙ‏(22)

(22) O gün neçə-neçə üzlər şad-xürrəm olacaq!

اِلٰى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ‌ ۚ‏(23)

(23) (Qəlb gözü ilə) öz Rəbbinə tərəf (və zahiri gözü ilə Onun cəlal və camal nişanələrini tam şəkildə təzahür və təcəssümünə) baxacaqdır.

وَوُجُوْهٌ يَّوْمَئِذٍۢ بَاسِرَةٌ ۙ‏(24)

(24) Və neçə-neçə üzlər də o gün qaşqabaqlı olacaq.

تَظُنُّ اَنْ يُّفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ ؕ‏(25)

(25) Bel qıran bir əzaba (ya burunlarına oddan dağ basılmasına) məruz qalacaqlarını bilərlər.

كَلَّاۤ اِذَا بَلَغَتِ التَّرَاقِىَۙ‏(26)

(26) Belə deyil (insanın zənn etdiyi kimi deyil). Can boğazın dövrəsindəki sümüklərə (körpücük sümüklərinə) yetişdiyi zaman.

وَقِيْلَ مَنْ رَاقٍۙ‏(27)

(27) Və (can verənin başına toplananlar) deyərlər: «Şəfa verən təbib kimdir (varmı)? (Və mələklər deyərlər: «Kimdir onun ruhunu yuxarı aparan? Rəhmət mələyi, ya qəzəb?)»

وَّظَنَّ اَنَّهُ الْفِرَاقُۙ‏(28)

(28) Və o da bilər ki, bu (zaman) (dünyadan) ayrılıq (zamanı)dır,

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِۙ‏(29)

(29) Qıçı-qıçına dolaşar və dünya həsrəti axirət əzabına qarışar,

اِلٰى رَبِّكَ يَوْمَئِذِ ۟الْمَسَاقُؕ‏(30)

(30) O gün (ölüm günü) sövq və hərəkət sənin Rəbbinə tərəfdir (Bərzəxdəki görüş, Qiyamət, məhkəməsindən tutmuş Cənnətə, ya Cəhənnəmə kimi).

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلّٰىۙ‏(31)

(31) (O halda deyilər:) «O, nə (Allahın dəvətini) təsdiq etdi və nə də itaət edərək namaz qıldı».

وَلٰڪِنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰىۙ‏(32)

(32) Lakin təkzib etdi və üz döndərdi.

ثُمَّ ذَهَبَ اِلٰٓى اَهْلِهٖ يَتَمَطّٰىؕ‏(33)

(33) Sonra da təkəbbürlə yeriyərək öz adamlarına tərəf getdi.

اَوْلٰى لَكَ فَاَوْلٰىۙ‏(34)

(34) Vay sənin halına, Cəhənnəm sənə daha çox layiqdir.

ثُمَّ اَوْلٰى لَكَ فَاَوْلٰىؕ‏(35)

(35) Yenə də vay sənin halına, Cəhənnəm sənə daha çox layiqdir.

اَيَحْسَبُ الْاِنْسَانُ اَنْ يُّتْرَكَ سُدًىؕ‏(36)

(36) Yoxsa insan elə güman edir ki, başlı-başına buraxılacaq (heç bir vəzifəsi və hesabı yoxdur)?

اَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّنْ مَّنِىٍّ يُّمْنٰىۙ‏(37)

(37) Məgər o, qadının bətninə tökülən bir damcı «məni»dən ibarət deyildimi?!

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوّٰىۙ‏(38)

(38) Sonra «ələqə» (laxtalanmış qan) oldu, beləliklə (Allah) onu (başqa mərhələlərdə) yaratdı və (onun bədən üzvlərini) düzgün və kamil etdi.

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىؕ‏(39)

(39) Bu zaman ondan iki cüt – bir erkək və bir dişi – yaratdı.

اَلَيْسَ ذٰلِكَ بِقٰدِرٍ عَلٰٓى اَنْ يُّحْىِۦَ الْمَوْتٰى‏(40)

(40) Məgər belə bir Allah ölüləri diriltməyə qadir deyilmi?!